งานวิจัย/ ผลงานวิชาการ

ความร่วมมือทางวิชาการ

จำนวนผู้เข้าชม

19748
วันนี้วันนี้12
เมื่อวานนี้เมื่อวานนี้22
สัปดาห์นี้สัปดาห์นี้34
เดือนนี้เดือนนี้748
ทุกวันทุกวัน19748

 

ก่อนจะมาเป็น “ภาษาไทย ธรรมศาสตร์” ในวันนี้ 

     

        

     

      วิชาภาษาไทยเปิดสอนที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ครั้งแรกเมื่อก่อตั้งคณะศิลปศาสตร์  พ.ศ.2505 เพื่อสอนวิชาพื้นฐานแก่นักศึกษาระดับปริญญาตรีของทุกคณะในขณะนั้นนักศึกามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะ เรียนวิชาพื้นฐาน 2 ปีก่อนที่จะแยกย้ายไปเรียนวิชาเอกตาม   คณะต่างๆ ซึ่งเป็นแนวทางการสอนวิชาปริญญาตรีและศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยในตะวันตก และวิชาภาษาไทยเป็นส่วนหนึ่งของวิชาพื้นฐานที่เปิดสอนอยู่นั้น

 

การสอนวิชาภาษาไทยเป็นวิชาพื้นฐานนั้นเนื่องมาจากจุดมุ่งหมายข้อหนึ่งของหลักสูตรวิชาพื้นฐานมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์คือต้องการให้ผู้เรียนมีความรู้ทั่วไปทั้งในวิชาวิทยาศาสตร์สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ด้วยเหตุนี้นักศึกษาธรรมศาสตร์จึงได้เรียนวิชาภาษาไทยด้วย

 

อาจารย์ผู้สอนวิชาภาษาไทยในยุคแรกตั้งคณะศิลปศาสตร์มี 7 คน ได้แก่อาจารย์พรพรรณ วัชราภัย (ต่อมาคือผู้ช่วยศาสตราจารย์ คุณหญิงพรพรรณ ธารานุมาศ, อาจารย์ศรีนวล บุณยวัฒน (ต่อมาคือรองศาสตราจารย์ศรีนวล บุณยวัฒน), อาจารย์ พ.ต.หญิง ผะอบ โปษะกฤษณะ (ต่อมาคือ ศาสตราจารย์ พันตรีหญิง คุณหญิงผะอบ โปษะกฤษณะ), อาจารย์สัจจาภรณ์ สิงหะผลิน, อาจารย์ชนัดดา พุกกะมาน (ต่อมาคือผู้ช่วยศาสตราจารย์ชนัดดา ไกรณรงค์), อาจารย์ทองสนธ์ พยุงเวช (ต่อมาคือรองศาสตราจารย์ทองสนธ์ พยุงเวช), และ อาจารย์วัฒนา บุรกสิกร (ต่อมาคือรองศาสตราจารย์วัฒนา บุรกสิกร)แต่ศาสตราจารย์ ดร.อดุล วิเชียรเจริญ คณบดีและผู้ก่อตั้งคณะศิลปศาสตร์ มีดำริให้อาจารย์ซึ่งสำเร็จการศึกษาจากสาขาวิชาอื่นหรือจากต่างประเทศมาสอนภาษาไทยด้วย อาจารย์หลายท่านซึ่งสอนในสาขาวิชาต่างๆ จึงเคยสอนภาษาไทยมาบ้าง นอกจากนี้ยังได้เชิญบุคลากรด้านภาษาไทยที่มีชื่อเสียงมาร่วมสอนด้วย เช่น หม่อมหลวงบุญเหลือ เทพยสุวรรณ (ต่อมาคือศาสตราจารย์ หม่อมหลวงบุญเหลือ เทพยสุวรรณ)

  

การสอนวิชาพื้นฐานภาษาไทยในยุคนั้นจัดการเรียนการสอนโดยแบ่งเป็นกลุ่มย่อยเพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกทักษะทางภาษาอย่างเต็มที่ คณาจารย์ร่วมกันทำตำราและเอกสารประกอบการศึกษาสำหรับใช้อ่านประกอบและทำแบบฝึกหัด  แนวทางการจัดการเรียนการสอนเช่นนี้เป็นแนวทางที่ยึดถือปฏิบัติตลอดมาในการสอนภาษาวิชาภาษาไทยพื้นฐานในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปในเวลาต่อมา

 

 

เมื่อคณะศิลปศาสตร์เปิดสอนระดับปริญญาตรีมีการเปิดสอนหลักสูตรวรรณคดีและภาษาต่างประเทศ ต่อมาจึงได้แยกออกเป็นสาขาวิชาเอกต่างๆ โดยปรากฏในบันทึกการประชุมคณาจารย์คณะศิลปศาสตร์เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2509 มีข้อความว่าให้อาจารย์แต่ละสาขาปรับปรุงและขยายหลักสูตรให้เหมาะสมแก่การศึกษาปัจจุบัน และศาสตราจารย์ ดร.อดุล วิชเรียรเจริญ คณบดีคณะศิลปศาสตร์ขณะนั้นเห็นควรให้ตั้งสาขาวิชาภาษาไทย เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีสาขาวิชาภาษาไทยคณาจารย์สาขาวิชาภาษาไทยได้ประชุมและเห็นพ้องต้องกันว่าควรปรับปรุงและขยายหลักสูตรสาขาวิชาภาษาไทยให้ถึงขั้นอนุปริญญาและปริญญาตรี จึงได้เสนอแนวทางให้คณบดีพิจารณาเมื่อ 19 ธันวาคม 2509 โดยคณบดีได้มีความเห็นเกี่ยวกับการเปิดเป็นหลักสูตรปริญญาต่อท้ายบันทึกของอาจารย์ผะอบ โปษะกฤษณะ หัวหน้าแผนกวิชาขณะนั้น ดังนี้

 

   ผมเห็นว่าถ้าจะตั้งแผนกวิชา ก็ไม่ควรเรียกชื่อเป็นสาขาวิชาภาษาไทย การวางหลักสูตรก็ควรให้มีขอบเขตกว้างขวางกว่าที่กำหนดมา ผมเห็นควรให้เป็น area studies เรียกในภาษาอังกฤษว่า Thai Studies นึกหาคำที่เหมาะกะทัดรัดในภาษาไทย หาไม่ได้ ขอให้ช่วยคิดขึ้น คำที่ใกล้เคียงพอจะส่อความหมายได้บ้างคือ “สาขาภาษาและวัฒนธรรมไทย” แต่ผมยังไม่พอใจ

 

   ถ้าดำเนินการตามที่ผมเสนอแนะมานี้ วิชาที่จะศึกษาเห็นรวมถึงภาษา วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียมประเพณี ดนตรี และศิลปกรรมไทย ส่วนจะเรียนหนักเน้นไปทางใดนั้นแล้วแต่นักศึกษาจะเลือกภายในขอบเขตหลักสูตรที่กำหนด

 

                                                          ลงชื่อ     ศาสตราจารย์ ดร.อดุล วิชเรียรเจริญ

                                                                         26 มกราคม 2510

 

 

 

อย่างไรก็ตาม การจัดตั้งหลักสูตรได้ดำเนินไปในทิศทางของการศึกษาด้านภาษาและวรรณคดีไทย มิได้เป็นไปในลักษณะที่คณบดีเสนอไว้ ในช่วงเริ่มต้นอาจารย์ ดร.สุริยา รัตนกุล (ปัจจุบันคือศาสตราจารย์ ดร. คุณหญิงสุริยา รัตนกุล) เป็นผู้ร่างหลักสูตร และเปิดเป็นหลักสูตรวิชาโทในปีการศึกษา 2515  ต่อมาได้เชิญหม่อมหลวงบุญเหลือ เทพยสุวรรณ มาช่วยร่างหลักสูตรวิชาเอก และเปิดรับนักศึกษาวิชาเอกสาขาวิชาภาษาและวรรณคดีไทยในปี 2517 จัดการเรียนการสอนโดยแบ่งรายวิชาเป็นด้านภาษาและวรรณคดี นักศึกษาต้องเรียนวิชาบังคับทั้งสองสายซึ่งเป็นจุดเด่นที่การปรับปรุงหลักสูตรต่อมาในสมัยหลังยังคงดำเนินรอยตาม รวมไปถึงเป็นแนวทางในการร่างหลักสูตรระดับปริญญาโทในเวลาต่อมาด้วย

 

จากนั้นอาจารย์ ดร.ถนอมวงศ์ ล้ำยอดมรรคผล รับช่วงในการปรับปรุงหลักสูตรต่อมา ในเอกสารคู่มือการศึกษาฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ปีการศึกษา 2518 ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุถึงองค์ประกอบของหลักสูตรแบ่งเป็น 3 สาย คือ สายภาษา สายวรรณคดี สายทักษะ และมีโครงสร้างสำคัญคือนักศึกษาวิชาเอกภาษาไทยต้องเรียนวิชาบังคับ 3 ด้าน คือภาษา วรรณคดี ทักษะ  และทุกวิชาไม่ว่าจะเป็นวิชาบังคับหรือวิชาเลือกมี 3 หน่วยกิตทุกวิชา

 

 

ในด้านการบริหาร เมื่อ พ.ศ.2538 สาขาวิชาภาษาไทยซึ่งบริหารหลักสูตรปริญญาตรีสาขาวิชาภาษาไทยได้ปรับสถานะเป็นภาควิชาพร้อมกับสาขาวิชาอื่นในคณะศิลปศาสตร์ จากนั้นภาควิชาภาษาไทยดูแลบริหารและพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทยเรื่อยมา โดยเน้นให้ความสำคัญแก่วิชาสายภาษาและวรรณกรรมซึ่งเป็นกลุ่มวิชาเนื้อหา และปรับสายทักษะเป็นสายประยุกต์ซึ่งเป็นกลุ่มวิชาที่ได้รับความสนใจมากขึ้น

 

 

ต่อมาภาควิชาภาษาไทยเห็นสมควรเปิดสอนหลักสูตรปริญญาโท สาขาวิชาภาษาไทย จึงดำเนินการร่างหลักสูตรเพื่อเสนอขออนุมัติสภามหาวิทยาลัย โดยมีรองศาสตราจารย์ ดร.ราตรี ธันวารชร เป็นประธานร่างหลักสูตร จากนั้นในการประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่10/2542 เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2542 สภามหาวิทยาลัยได้อนุมัติให้ภาควิชาภาษาไทยเปิดสอนหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย และสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการได้รับทราบและรับรองการเปิดสอนหลักสูตรดังกล่าวเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2543 โดยหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย ได้เริ่มเปิดสอนตั้งแต่ปีการศึกษา 2542 เป็นต้นมา โดยมีการปรับปรุงหลักสูตรเพื่อให้ทันสมัยและทันต่อความเปลี่ยนแปลงทางวิชาการตลอดมา

ปัจจุบันหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิตและศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย มีศิษย์เก่าสำเร็จการศึกษาจำนวนมาก ประกอบอาชีพแตกต่างหลากหลายทั้งด้านวิชาการ บริหาร ธุรกิจ และบันเทิง เป็นฟันเฟืองเล็กใหญ่ซึ่งมีส่วนในการขับเคลื่อนสังคมไทยไปสู่อนาคตอย่างสำคัญ

 

 

 

 

 

 

ภาควิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ศูนย์รังสิต)   

99 ม.18 ต.คลองหนึ่ง อ.คลองหลวง

จ.ปทุมธานี 12121 

Tel.   0-26965677

Fax.  0-2696-5619

ภาควิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์)

2 ถนนพระจันทร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 

Tel.    02-6132646  

Fax.    02-2220869

       ภาควิขาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์ มธ.

             www.tu.ac.th

             www.arts.tu.ac.th