• images/slideshow/01.jpg
  • images/slideshow/02.jpg
  • images/slideshow/03.JPG
  • images/slideshow/04.JPG
  • images/slideshow/05.jpg
  • images/slideshow/06.jpg
  • images/slideshow/07.jpg
  • images/slideshow/08.jpg
  • images/slideshow/09.jpg
  • images/slideshow/10.jpg
  • images/slideshow/11.jpg
  • images/slideshow/12.jpg
  • images/slideshow/13.jpg

 การประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ระดับอุดมศึกษา

 1. เหตุผลและความจําเป็นของการประกันคุณภาพการศึกษา ระดับอุดมศึกษา

     1.1 ความจําเป็นของการประกันคุณภาพการศึกษา

            ภารกิจหลักที่สถาบันอุดมศึกษาจะต้องปฏิบัติมี 4 ประการ คือ การผลิตบัณฑิต การวิจัย การให้บริการทางวิชาการแก่สังคม และการทํานุบํารุงศิลปะและวัฒนธรรม การดําเนินการตามภารกิจทั้ง 4 ประการดังกล่าว มีความสําคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศทั้งระยะสั้นและระยะยาว ปัจจุบันมีปัจจัยภายในและภายนอกหลายประการที่ทําให้การประกันคุณภาพการศึกษาในระดับอุดมศึกษาเป็นสิ่งจําเป็นที่จะต้องเร่งดําเนินการปัจจัย ดังกล่าวคือ

            1) คุณภาพของสถาบันอุดมศึกษาและบัณฑิตภายในประเทศที่มีแนวโน้มแตกต่างกันมากขึ้น ซึ่งจะก่อให้เกิดผลเสียแก่สังคมโดยรวม ของประเทศในระยะยาว

            2) ความท้าทายของโลกาภิวัตน์ต่อการอุดมศึกษา ทั้งในประเด็นการบริการการศึกษาข้ามพรมแดนและ การเคลื่อนย้ายนักศึกษาและบัณฑิต  การประกอบอาชีพของบัณฑิตในอนาคต อันเป็นผลจากการรวมตัวของประเทศในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งทั้งสองประเด็นต้องการการรับประกันของคุณภาพการศึกษา

            3) สถาบันอุดมศึกษามีความจําเป็นที่จะต้องสร้างความมั่นใจแก่สังคมว่าสามารถพัฒนาองค์ความรู้และผลิต บัณฑิต ตอบสนองต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศให้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันระดับสากล การพัฒนาภาคการผลิตจริงทั้งอุตสาหกรรมและบริการ การพัฒนาอาชีพ คุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ระดับท้องถิ่นและชุมชน

            4) สถาบันอุดมศึกษาจะต้องให้ข้อมูลสาธารณะ (public information) ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย ทั้งนักศึกษาผู้จ้างงานผู้ปกครองรัฐบาลและประชาชนทั่วไป

            5) สังคมต้องการระบบอุดมศึกษาที่เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วม (participation) มีความโปร่งใส (transparency) และมีความรับผิดชอบซึ่งตรวจสอบได้ (accountability) ตามหลักธรรมาภิบาล

            6) พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 กําหนดให้สถานศึกษาทุกแห่งจัดให้มี ระบบการประกันคุณภาพภายในรวมถึงให้มีสํานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษาทําหน้าที่ประเมินคุณภาพภายนอก โดยการประเมินผลการจัดการศึกษาของสถานศึกษา

            7) คณะกรรมการการอุดมศึกษาได้ประกาศใช้มาตรฐานการอุดมศึกษา เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2549 เพื่อเป็นกลไกกํากับมาตรฐาน ระดับกระทรวงระดับคณะกรรมการการอุดมศึกษา และระดับหน่วยงานโดยทุกหน่วยงานระดับอุดมศึกษาจะได้ใช้เป็นกรอบ การดําเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา

            8) กระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา แห่งชาติ เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2552 และคณะกรรมการการอุดมศึกษาได้ประกาศแนวทางการปฏิบัติตาม กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2552 เพื่อให้การจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาเป็นไปตามมาตรฐานการอุดมศึกษาและเพื่อการประกันคุณภาพของบัณฑิตในแต่ละระดับคุณวุฒิและสาขาวิชา

            9) กระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องมาตรฐานสถาบันอุดมศึกษา เมื่อวันที่              24 เมษายน 2554 เพื่อเป็นกลไกส่งเสริมและกํากับให้สถาบันอุดมศึกษาจัดการศึกษาให้มีมาตรฐานตามประเภทหรือกลุ่มสถาบันอุดมศึกษา 4 กลุ่ม

     1.2 วัตถุประสงค์ของการพัฒนาระบบประกันคุณภาพการศึกษา

           สถาบันอุดมศึกษาร่วมกับต้นสังกัดจําเป็นต้องพัฒนาระบบและกลไกการประกันคุณภาพการศึกษาโดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

            1) เพื่อให้สถาบันได้มีการพัฒนามุ่งสู่วิสัยทัศน์ และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยระบบดังกล่าวจะต้องเป็นไป ตามเจตนารมณ์ของ พรบ. และเป็นไปตามกรอบแผนอุดมศึกษาระยะยาวมาตรฐานระดับชาติและนานาชาติ

            2) เพื่อตรวจสอบและประเมินผลการดําเนินงานตั้งแต่ระดับหลักสูตรคณะวิชาหรือหน่วยงานเทียบเท่า และสถาบันอุดมศึกษาในภาพรวม ตามระบบคุณภาพและกลไกที่สถาบันนั้น ๆ กําหนดขึ้น โดยวิเคราะห์ เปรียบเทียบผลการดําเนินงานตามตัวบ่งชี้ในองค์ประกอบคุณภาพต่างๆ ว่าเป็นไปตามเกณฑ์และได้มาตรฐาน

            3) เพื่อให้หลักสูตร คณะวิชาหรือหน่วยงานเทียบเท่าและสถาบันอุดมศึกษาทราบสถานภาพของ ตนเองอันจะนําไปสู่ การกําหนดแนวทางในการพัฒนาคุณภาพไปสู่เป้าหมาย (targets) และเป้าประสงค์ (goals) ที่ตั้งไว้ตามจุดเน้นของตนเอง

            4) เพื่อให้ได้ข้อมูลที่สะท้อนจุดแข็งจุดที่ควรปรับปรุง ตลอดจนข้อเสนอแนะในการพัฒนาการดําเนินงานเพื่อนําไป ปรับปรุงผลการดําเนินการในแต่ละระดับอย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับขีดความสามารถของสถาบัน

            5) เพื่อให้ข้อมูลสาธารณะที่เป็นประโยชน์ต่อผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย ทําให้มั่นใจว่าสถาบันอุดมศึกษาสามารถสร้างผลผลิตทางการศึกษา ที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานตามที่กําหนด

            6) เพื่อให้หน่วยงานต้นสังกัดของสถาบันอุดมศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีข้อมูลพื้นฐานที่จําเป็นสําหรับการส่งเสริมสนับสนุน การจัดการอุดมศึกษาในแนวทางที่เหมาะสม

 (คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ระดับอุดมศึกษา ฉบับปีการศึกษา 2557 หน้า 1-2)

 ...........................................................................................................................

กรอบแนวคิดของระบบการประกันคุณภาพการศึกษา

  1. ระบบการประกันคุณภาพ อยู่ภายใต้กรอบภารกิจ และปณิธานของมหาวิทยาลัย ที่ชัดเจน ที่สะท้อนเอกลักษณ์/คุณค่าเฉพาะตัว ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 4 ประการ ( ปณิธาน 4Es) ได้แก่

    1. ความเป็นเลิศทางวิชาการ ( Excellence )
    2. ความเสมอภาค เท่าเทียมกัน ไม่เลือกปฏิบัติ ( Equity )
    3. ความมีคุณธรรม จริยธรรม ( Ethics )
    4. ความมีประสิทธิภาพ ( Efficiency )
  2. กำหนดองค์ประกอบ ที่มีผลต่อคุณภาพการศึกษ าและนำองค์ประกอบดังกล่าว เป็นฐานในการพัฒนาระบบ ดัชนีบ่งชี้คุณภาพ โดยเป็นกรอบระดับมหาวิทยาลัย ที่เชื่อมโยงกับคณะ/สำนัก/สถาบัน
  3. เลือกใช้ดัชนีบ่งชี้สำคัญ เฉพาะที่ตอบคำถามได้ ตรงตามภารกิจ/องค์ประกอบ
  4. การนำระบบการประกันคุณภาพไปใช้ จากระดับมหาวิทยาลัยสู่ระดับ คณะ/สำนัก/สถาบัน ควรมีการให้น้ำหนักความสำคัญ ของแต่ละองค์ประกอบ และดัชนีที่สะท้อนธรรมชาติ และภารกิจที่เฉพาะของแต่ละ คณะ/สำนัก/สถาบัน
แผนภูมิกระบวนการประกันคุณภาพการศึกษาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
 

  องค์ประกอบที่มีต่อคุณภาพการศึกษา

มหาวิทยาลัย ได้กำหนดองค์ประกอบ ที่มีผลต่อคุณภาพการศึกษา 9 องค์ประกอบ โดยอยู่ภายใต้ปณิธาน 4Es ของมหาวิทยาลัย ดังนี้

  1. ปรัชญา ปณิธาน วัตถุประสงค์ แผนการดำเนินงาน
  2. การเรียนการสอน
  3. กิจกรรมพัฒนานักศึกษา
  4. การวิจัย
  5. การบริการทางวิชาการแก่สังคม
  6. การทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม
  7. การบริหารและการจัดการ
  8. การเงินและงบประมาณ
  9. ระบบและกลไกการประกันคุณภาพการศึกษา

โดยองค์ประกอบ 6 องค์ประกอบแรก เป็นองค์ประกอบหลัก ส่วน 3 องค์ประกอบหลัง เป็นองค์ประกอบ ที่เป็นส่วนสนับสนุนการดำเนินการของ 6 องค์ประกอบแรก

  ความเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบในการประกันคุณภาพของคณะ/สำนัก/สถาบัน

ด้วยเหตุที่การดำเนินการประกันคุณภาพการศึกษา จะเกี่ยวข้องกับหน่วยงานต่างๆ ของมหาวิทยาลัย จึงขอสรุปความเกี่ยวข้องของหน่วยงานต่างๆ กับองค์ประกอบ ที่มีผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษา ดังนี้

ความเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบ ในการประกันคุณภาพของ คณะ/สำนัก/สถาบัน

องค์ประกอบ 9 ข้อ
คณะ
สถาบัน วิจัย
สำนัก บริการ
หน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องอื่นๆ

ปรัชญา/วัตถุประสงค์/แผนงาน

ฝ่ายวางแผน
การเรียนการสอน - - สำนักหอสมุด, สำนักทะเบียน, ฝ่ายวิชาการ
กิจกรรมการพัฒนานักศึกษา - - ฝ่ายการนักศึกษา
การวิจัย - ฝ่ายวิชาการ
การบริการวิชาการแก่สังคม ฝ่ายวิชาการ, สำนักเสริมศึกษาฯ
การทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม ฝ่ายวิชาการ, สถาบันไทยคดีฯ
การบริหารและการจัดการ สำนักงานอธิการบดี
การเงินและงบประมาณ ฝ่ายวางแผน, ฝ่ายคลัง
ระบบและกลไก ฝ่ายวิชาการ

  กลไกประกันคุณภาพการศึกษา

แผนภูมิกลไกการประกันคุณภาพการศึกษาของมหาวิทยาลัย

งานประกันคุณภาพการศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
99 ม.18 ต.คลองหนึ่ง อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12121 โทร. 02-696-5224
E-mail: qa_larts@hotmail.com